Raport – jak odbieramy Polski Ład?

Autor: OGB Pro 2 sierpnia 2021

Zapytaliśmy Polaków co uważają o Polskim Ładzie w najprostszy możliwy sposób. Czy uważają, że dzięki niemu zyskają czy stracą pieniądze. Odpowiedzi mogą dać do myślenia rządzącym, dla których to sztandarowy projekt.

Polski Ład miał być programem, który pozwoli Prawu i Sprawiedliwości odbudować przewagę w sondażach, która od jesieni zeszłego roku zdawała się maleć. Okazało się jednak, że ogłoszenie tego programu nie wywołało zmiany w poziomie poparcia partii rządzącej. Sprawdziliśmy, jakie mogą być tego przyczyny. Okazuje się bowiem, że w sumie ponad 50% badanych uważa, że straci w związku z ogłoszonym programem. Ponad 28% twierdzi, że nie wpłynie on znacząco na ich sytuację. Zaledwie 18,6% badanych przyznało, że wiąże nadzieje na zysk z Polskim Ładem.

Rząd zaprezentował zestaw rozwiązań podatkowych pod nazwą “Polski Ład”. Czy Pana(i) zdaniem osobiście Pan(i) więcej straci czy zyska na zaprezentowanych rozwiązaniach?

  • Zdecydowanie więcej stracę
  • Raczej więcej stracę
  • Ani nie zyskam, ani nie stracę
  • Raczej więcej zyskam
  • Zdecydowanie więcej zyskam

Jeśli porównać odpowiedzi, których udzielali kobiety i mężczyźni to okaże się, że to ci ostatni częściej przewidują straty związane z Polskim Ładem – więcej o około 4 p.p. Co ciekawe, jednocześnie to wśród panów więcej jest osób, które uważają, że program rządowy przyniesie im zyski – również o około 4 p.p. Kobiety natomiast zdecydowanie częściej są zdania, że nic się w ich sytuacji nie zmieni.

Polski Ład: stracę czy zyskam? – kobiety

  • Zdecydowanie więcej stracę
  • Raczej więcej stracę
  • Ani nie zyskam, ani nie stracę
  • Raczej więcej zyskam
  • Zdecydowanie więcej zyskam

Polski Ład: stracę czy zyskam? – mężczyźni

  • Zdecydowanie więcej stracę
  • Raczej więcej stracę
  • Ani nie zyskam, ani nie stracę
  • Raczej więcej zyskam
  • Zdecydowanie więcej zyskam
Komentarz eksperta

W przestrzeni publicznej pojawiło się już wiele badań na temat Polskiego Ładu. Często błędnie przypisywano sukces zaprezentowanym propozycjom, pytając wprost, czy np. podwyższenie kwoty wolnej Polakom się podoba czy nie. Problem polega jednak na tym, że mogą nam się podobać pojedyncze rozwiązania, ale niekoniecznie cały pakiet. Polacy nie wiedzą też, co dokładnie na Polski Ład się składa, i wyrabiają sobie opinie ogólną. Do Polaków dotarł komunikat, że część na Polskim Ładzie straci, a część zyska. Tu leży moim zdaniem największy błąd przy komunikowaniu tego pakietu rozwiązań. Przy obecnym braku zaufania do rządu i państwa, gdy słyszymy, że jedni stracą, a inni zyskają, trudno nam uwierzyć, że to my będziemy tymi szczęśliwcami. Pod tym względem Polski Ład nie tyle nie stał się kołem napędowym polityki rządu, ale wręcz stał się jej obciążeniem. Dla zdecydowanej większości wyborców Polski Ład jest karą, podwyżką podatków, a nie nagrodą po epidemii.

Łukasz Pawłowski
Prezes OGB

Opinia o Polskim Ładzie według różnych grup wiekowych

Okazuje się jednak, że opinie o Polskim Ładzie zdecydowanie różnią się wśród poszczególnych grup wiekowych. Wśród osób najbardziej sceptycznych wobec programu jest aż 62,9% osób młodszych (w wieku od 18 do 49 lat). W przypadku osób, które uważają, że „raczej stracą” w związku z Polskim Ładem odsetek osób przed 50 rokiem życia jest jeszcze wyższy – 63,3%.

Polski Ład: zdecydowanie więcej stracę – wg wieku

Polski Ład: zdecydowanie więcej zyskam – wg wieku

Proporcje są zdecydowanie odwrotne w przypadku osób najbardziej entuzjastycznie nastawionych do polskiego planu odbudowy po pandemii. Osoby starsze (po 50. roku życia) stanowią wśród nich aż 73,7%. Jeśli wziąć natomiast pod uwagę osoby, które udzieliły odpowiedzi „raczej więcej zyskam”, to okaże się, że odsetek osób starszych nie jest wiele mniejszy – 73,7%. Wydaje się, że tak duży entuzjazm tej grupy do Polskiego Ładu może wynikać z poparcia rządzących i zaufania do nich, które zazwyczaj jest wysokie wśród starszych.

Polski Ład a poparcie partii

Powyższa teza znajduje potwierdzenie w strukturze poparcia dla Polskiego Ładu analizowanego z uwzględnieniem poparcia dla partii politycznych. Okazuje się, że aż 51,8% wyborców KO uważa, że zdecydowanie więcej straci w związku z rządowym programem. Jeszcze bardziej sceptyczni są jednak wyborcy PSL – aż 58,8% tego elektoratu. Podobnego zdania jest również 45,9% wyborców Lewicy. Wśród osób popierających PiS tej odpowiedzi udzieliło zaledwie 5% badanych.

Polski Ład: zdecydowanie więcej stracę – wg poparcia partii

  • PSL
  • KO
  • Nowa Lewica
  • Konfederacja
  • Polska 2050
  • Agrounia
  • PiS

Polski Ład: zdecydowanie więcej zyskam – wg poparcia partii

  • PiS
  • Agrounia
  • Nowa Lewica
  • Konfederacja
  • Polska 2050
  • PSL
  • KO

Jak sytuacja wygląda, jeśli weźmie się pod uwagę odpowiedzi „zdecydowanie więcej zyskam”? Najczęściej tego zdania byli wyborcy PiS – ¼ tego elektoratu. W pozostałych grupach. Ten odsetek jest już o wiele mniejszy. Na drugim i trzecim miejscu znajduje się Agrounia i Lewica – około 6%. Natomiast tej odpowiedzi nie udzielił żaden z respondentów głosujących na KO i PSL.

Osoby lewicowe, centrowe, prawicowe – co myślą o Polskim Ładzie?

Spójrzmy teraz na osoby deklarujące poglądy lewicowe. Okazuje się, że pozostają one zdecydowanie sceptyczne wobec Polskiego Ładu – aż 74,5% z tej grupy uważa, że ten program wiąże się ze stratą. Przeciwnego zdania jest zaledwie 7,2%. 18,3% uważa natomiast, że ten projekt nie będzie miał specjalnego znaczenia dla ich poziomu życia.

Polski Ład: stracę czy zyskam?– osoby zdecydowanie lewicowe

Polski Ład: stracę czy zyskam? – osoby centrowe

Co ciekawe, od osób o tożsamości lewicowej nie różnią się znacząco ci, którzy deklarują centrowy światopogląd. 76% respondentów z tej grupy także wiąże Polski Ład z własną stratą. Zysk przewiduje natomiast 2,4%. 21,5% osób centrowych uznaje, że rządowy program niewiele zmieni w ich sytuacji.

Inaczej na tę kwestię zapatrują się osoby deklarujące poglądy zdecydowanie prawicowe. Wśród nich prawie 60% badanych zapatrywało się entuzjastycznie na zapowiedź Polskiego Ładu. Pesymistycznie natomiast o tym programie myśli 21,3% badanych. Ambiwalentne odczucia względem propozycji rządu ma 19,6% osób o poglądach zdecydowanie prawicowych.

Polski Ład: stracę czy zyskam?– osoby zdecydowanie prawicowe

Więcej dowiesz się z naszego raportu:

Dane zawarte w artykule pochodzą z:

badania opinii Polaków, które zostało przeprowadzone przez Instytut Badań Spraw Publicznych (Ogólnopolska Grupa Badawcza) w dniach 21 − 23.07.2021 r., metodą CATI. Przebadano reprezentatywną próbę N=1001 pełnoletnich mieszkańców Polski. Próba została dobrana w sposób kwotowo-losowy w oparciu o kryteria: płeć, wiek, wielkość miejscowości i województwo (dane wg GUS).

Przeczytaj także