Klucz do wygranej w II turze wyborów prezydenckich

Autor: Stan Polityki 16 stycznia 2020

II tura wyborów prezydenckich od 15 lat była zdominowana przez kandydatów PO i PiS. Wszystkie badania wskazują, że w 2020 II tura będzie ponownym starciem tych partii. Na razie w starciu jest 2:1 dla PiS, analizujemy, jak do tego doszło.

Wybory prezydenckie w 2005 r.

W drugiej turze wyborów prezydenckich z 2005 r. spotkali się ze sobą Lech Kaczyński, który w I turze zajął drugie miejsce z wynikiem 33,10% głosów oraz Donald Tusk, który pierwszą turę wygrał z poparciem na poziomie 36,33%. W drugiej turze L. Kaczyński pokonał D. Tuska stosunkiem 54,04% do 45,96%. Lech Kaczyński otrzymał 8 257 468 głosów, a Donald Tusk 7 022 319 głosów. A jak ich poparcie z II tury rozkładało się na województwa? 

Lech Kaczyński wygrał z Donaldem Tuskiem w 8 województwach, a w kolejnych 8 województwach wygrał Donald Tusk.

Wśród 10 najważniejszych (z najlepszym wynikiem) powiatów dla Lecha Kaczyńskiego możemy wskazać w głównej mierze miasta: Warszawę (359 203 głosów), Kraków (165 936 głosów), Łódź (153 929 głosów), Wrocław (124 894 głosów), Lublin (94 097 głosów), Poznań (92 680 głosów), Gdańsk (87 621 głosów), Bydgoszcz (77 962 głosów), Szczecin (71 296 głosów) oraz powiat nowosądecki (66 287 głosów). Głosy, które L. Kaczyński zdobył w tych powiatach w 2005 r., stanowią niemal 16% wszystkich głosów oddanych na niego w II turze głosowania.

W przypadku Donalda Tuska pierwszą dziesiątkę najlepszych wyników również otwierają: Warszawa (531 319 głosów), Kraków (205 296 głosów) oraz Łódź (188 875 głosów), co więcej w każdym z tych miast to D. Tusk uzyskał lepszy wynik od L. Kaczyńskiego. W dalszej kolejności D. Tusk najlepsze rezultaty uzyskał w: Poznaniu (185 834 głosów), Wrocławiu (177 849 głosów), Gdańsku (143 681 głosów), Szczecinie (109 267 głosów) i Bydgoszczy (86 293 głosów), które również pojawiają się w najlepszych powiatach dla L. Kaczyńskiego. Stawkę D. Tuska zamykają z kolei Katowice (86 235 głosów) i Gdynia (79 701 głosów), których w najlepszych wynikach L. Kaczyńskiego zabrakło. W przypadku D. Tuska głosy z 10 miast, w których uzyskał najwyższe poparcie, odpowiadały aż za ¼ jego całościowego wyniku.

Patrząc na liczbę zwycięskich powiatów, L. Kaczyński wygrał w 250 z nich, a D. Tusk w 130. Ciekawie wygląda też mapa dotycząca frekwencji. Oprócz większych miast większa frekwencja dotyczy południa oraz wschodu Polski, co było jednym z powodów wygranej Lecha Kaczyńskiego nad Donaldem Tuskiem. W starciu PiS i PO mamy w 2005 r. wynik 1:0.

Wybory prezydenckie w 2010 r.

W 2010 r. w II turze zmierzyli się ze sobą Bronisław Komorowski (41,54% w I turze) oraz Jarosław Kaczyński (36,46% w I turze). Finalnie zwyciężył B. Komorowski pokonując J. Kaczyńskiego 53,01% do 46,99%. Bronisław Komorowski otrzymał 8 933 887 głosów, a Jarosław Kaczyński 7 919 134 głosów.

Bronisław Komorowski wygrał w 9 województwach, a w 7 województwach wygrał Jarosław Kaczyński.

Tak jak  u L. Kaczyńskiego, tak i J. Kaczyński najwięcej głosów zebrał w Warszawie (315 215 głosów), Krakowie (147 074 głosów), Łodzi (121 265 głosów), Wrocławiu (107 396 głosów) i Lublinie (83 261 głosów). Zamianie miejsc uległy Gdańsk (74 937 głosów) oraz Poznań (74 604 głosów), a wyżej w stawce znalazł się powiat nowosądecki (72 733 głosów). W powiatach z największą liczbą głosów dla J. Kaczyńskiego znalazły się także powiat krakowski (64 228 głosów) oraz Szczecin (62 110 głosów). 

Patrząc na 10 najlepszych wyników J. Kaczyńskiego widać, że odpowiadały one za 14% jego całościowego rezultatu (podobnie jak u Lecha Kaczyńskiego).

Bronisław Komorowski w II turze najwięcej głosów zdobył w Warszawie (545 158 głosów), Krakowie (221 374 głosów), Łodzi (214 557 głosów), Wrocławiu (195 702 głosów), Poznaniu (194 780 głosów), Gdańsku (157 778 głosów), Szczecinie (113 028 głosów), Bydgoszczy (106 301 głosów), powiecie poznańskim (100 470 głosów) oraz w Gdyni (97 411 głosów).

W przypadku B. Komorowskiego jego 10 najwyższych rezultatów bliższe było ⅕ wszystkich głosów (22%) niż ¼ tak jak u D. Tuska w 2005 r. 

Analizując z kolei liczbę zwycięskich powiatów J. Kaczyński wygrał w 162 powiatach, a B. Komorowski w 218 z nich. 

Mapa zwycięstw w powiatach wyraźnie pokazuje nam to, co widzimy od lat, charakterystyczny podział na wschód i zachód Polski, odzwierciedlając w pewnym stopniu linie zaborów. To podział, który będzie nam towarzyszył przez wiele lat sporu politycznego w Polsce. Inaczej wygląda też mapa frekwencji, zdecydowanie bardziej rozproszona i z większą frekwencją na zachodzie kraju. W starciu PiS i PO mamy w 2010 roku wynik 1:1.

Wybory prezydenckie w 2015 r.

W 2015 r. do walki o drugą kadencję stanął B. Komorowski (który w I turze otrzymał 33,77% poparcia), a jego kontrkandydatem był A. Duda, który w I turze otrzymał 34,76%. Finalnie zwyciężył A. Duda pokonując B. Komorowskiego 51,55% do 48,45%.  Andrzej Duda otrzymał  8 630 627 głosów, a Bronisław Komorowski 8 112 311 głosów. Bronisław Komorowski wygrał w 9 województwach, a w 7 województwach wygrał Andrzej Duda.

 

Najlepsze rezultaty dla A. Dudy pokryły się z najlepszymi wynikami J. Kaczyńskiego. Najwięcej głosów A. Duda otrzymał w Warszawie (371 864 głosów), Krakowie (176 990 głosów), Łodzi (128 818 głosów), Wrocławiu (124 803 głosów), Lublinie (90 730 głosów), Poznaniu (82 860 głosów), Gdańsku (82 228 głosów) oraz powiatach nowosądeckim (78 602 głosów) i krakowskim (76 041 głosów), a w zestawieniu nie zabrakło również Szczecina (67 821 głosów). 

Tak jak u Lecha i Jarosława Kaczyńskich jego 10 najlepszych rezultatów oscylowało wokół 15% całego wyniku. 

Jeżeli chodzi o B. Komorowskiego, najwyższe poparcie zanotował on w Warszawie (544 914 głosów), Łodzi (201 473 głosów), Krakowie (196 246 głosów), Poznaniu (179 627 głosów), Wrocławiu (178 384 głosów), Gdańsku (139 622 głosów), powiecie poznańskim (111 121 głosów), Szczecinie (105 031 głosów), Bydgoszczy (96 502 głosów) oraz Katowicach (81 785 głosów).

10 najlepszych wyników B. Komorowskiego z II tury w 2015 r. odpowiadało za 23% wszystkich głosów, a więc tylko o 1 p.p. więcej niż w 2010 r.

Biorąc pod uwagę liczbę zwycięskich powiatów dla obu kandydatów, A. Duda wygrał w 198 powiatach (36 więcej niż J. Kaczyński w 2010 r. i 52 mniej niż L. Kaczyński w 2005 r.). Z kolei B. Komorowski w 2015 r. wygrał w 182 powiatach.

 

Mapa zwycięstw mocno przypomina te z 2010 r. z wyjątkiem powiatów w województwie dolnośląskim i śląskim, zresztą te dwa województwa potem wpadną w ręce PiS w wyborach samorządowych i będzie widoczny ich skręt w kierunku PiS. Zmieniła się też mapa frekwencji, która zasadniczo była wyższa niż w poprzednich wyborach. Stan rywalizacji PiS i PO to w 2015 2:1.

Jak mogą wyglądać wybory w 2020 r.? Szczególnie zestawiając ze sobą mapy wyników kandydatów PiS i PO na Prezydenta z 2010 r. i 2015 r. widać, że rozkład poparcia niemal nie ulega zmianie, podobna mapa wyjdzie nam, gdy porównamy wyniki do Sejmu. Czy zatem czeka nas podobne starcie w 2020 r.? Jaki będzie wynik rywalizacji PiS i PO po 2020 r. i jak będzie wyglądać mapa frekwencji, będziemy starali się to prognozować na Stan Polityki w najbliższym czasie.

Przeczytaj także

Ból głowy Andrzeja Dudy

Andrzej Duda był w styczniu liderem zaufania, liderem sondaży prezydenckich w I i II turze, a większość Polaków oceniała jego prezydenturę pozytywnie. Wszystko byłoby...

Prognoza wyborcza – wybory prezydenckie 2020

Po prognozie parlamentarnej czas na przewidywania Stanu Polityki dotyczące wyborów prezydenckich. Czy Andrzej Duda ma jakiekolwiek szanse na wygranie już w I turze? Jaki...

Kandydat drugiego wyboru – Wybory Prezydenckie

Zgodnie z najnowszym badaniem Instytutu Badań Spraw Publicznych, to Władysław Kosiniak-Kamysz jest wskazywany najczęściej jako kandydat drugiego wyboru, gdy pytamy o kandydata na prezydenta....