Co się stało z wyborcami Małgorzaty Kidawy-Błońskiej?

Autor: Stan Polityki 7 kwietnia 2020

Nadal jest szansa, że wybory częściowo tradycyjnie a częściowo korespondencyjnie odbędą się w sierpniu, z tą samą stawką kandydatów, którzy zarejestrowali się do 26 marca. Na StanPolityki.pl zastanawiamy się, co stało się z wyborcami Małgorzaty Kidawy-Błońskiej i jej poparciem oraz jakie może mieć to konsekwencje dla polityki w Polsce.

Komentarz eksperta

Ważna uwaga, w przypadku wyborów 10 lub 17 maja żadne rozważania o elektoratach i poparciu nie będą mieć sensu, bo większość elektoratu nie zagłosuje z obawy o swoje zdrowie. Różnica pomiędzy deklaracjami udziału w wyborach w pytaniu “, czy weźmie Pan(i) udział w wyborach 10 maja (lub w najbliższą niedzielę) a pytaniem zawierającym frazę “po zakończeniu epidemii” to różnica 20-30 p.p. chętnych udziału w wyborach.

Wynika to ze strachu przed utratą zdrowia przez osoby, które w normalnych warunkach chciałyby wziąć udział w wyborach. Wcale nie przestaliśmy się interesować polityką ani wyborami, po prostu część z nas deklaruje, że teraz w tych warunkach obawia się wzięcia udziału w  głosowaniu. To zdecydowanie wpływa na wyniki badań i wpłynie też na wyniki wyborów. Przeprowadzenie wyborów, w których osoby muszą podjąć decyzję zdrowie/życie czy udział w wyborach nie ma nic wspólnego z nieskrępowanym wyborem politycznym, którym na Stanie Polityki się zajmujemy. 

Łukasz Pawłowski
Prezes OGB

Co się stało z elektoratem M. Kidawy-Błońskiej?

Są trzy główne powody sondażowych spadków poparcia dla Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, które powinny postawić na baczność całą Koalicję Obywatelską. Dziś są one powodem tego, że kandydatka KO musi rywalizować o drugie miejsce nie tylko z W. Kosiniakiem-Kamyszem, ale też z Szymonem Hołownią. 1. W październiku w jednym z pierwszych sondaży prezydenckich na M. Kidawę-Błońską chciało głosować 70% wyborów KO, w najnowszym sondażu jest to 55% wyborców Koalicji. 

Jak widać, te spadki pojawiały się wcześniej, ale ostatnio zdecydowanie przyspieszyły i są poważnym ostrzeżeniem, że w kampanii MKB nie dzieje się dobrze.

Poparcie wyborców KO dla M. Kidawy-Błońskiej w sondażach IBSP

  • 10.2019 r.
  • 12. 2019 r.
  • 01.2020 r.
  • 02.2020 r.
  • 03.2020 r.
  • 04.2020 r.

2. Jeszcze bardziej widać spadek wśród grupy, na którą potencjalnie MKB mogłaby liczyć najbardziej jako jedyna kobieta w stawce. W październiku 30% kobiet deklarowało chęć oddania głosu na kandydatkę KO, dziś jest to tylko 16%.

Poparcie kobiet dla M. Kidawy-Błońskiej w sondażach IBSP

  • 10.2019 r.
  • 12. 2019 r.
  • 01.2020 r.
  • 02.2020 r.
  • 03.2020 r.
  • 04.2020 r.

3. Na obie te wartości nachodzi jeszcze jedna. Zmieniło się poparcie dla MKB w miastach liczących 100-500 tys. mieszkańców oraz tych powyżej 500 tys. czyli np. Warszawie, Krakowie, Łodzi. W tych pierwszych MKB mogła liczyć w październiku na 36%, dziś na 26%, w metropoliach poparcie dla niej wynosiło 31%, dziś to 23%.

Poparcie w miastach pow. 500 tys. dla M. Kidawy-Błońskiej w sondażach IBSP

  • 10.2019 r.
  • 12. 2019 r.
  • 01.2020 r.
  • 02.2020 r.
  • 03.2020 r.
  • 04.2020 r.

Spadki jak widać są poważne i dotyczą wzorcowych wyborców KO (nie dziwi więc spadek z 70% do 55% poparcia wyborców KO). To już nie jest żółte światło ostrzegawcze dla sztabu tylko czerwony alarm. Pytanie, czy kandydatka KO jest już w punkcie, z którego nie ma odwrotu i czy jeśli jednak wybory odbędą się na normalnych warunkach, uda jej się odbudować swoje poparcie.

Co Koalicja Obywatelska może zrobić?

Scenariusze są trzy i nie ma w nich wymiany kandydata. Partia rządząca i inni opozycyjni kandydaci zrobią wszystko, aby nie można było rozpocząć procesu wyborczego od nowa. Gdyby była taka możliwość niemal na pewno KO wystawiłaby innego kandydata, wspominał o tym zazwyczaj nieumiejący zachować pozorów Grzegorz Schetyna w wywiadzie dla RMF FM.

1. Scenariusz pierwszy - nic nie zmieniać

Nie jest to jakiś bardzo nietypowy scenariusz dla KO, głosy o fatalnej kampanii Bronisława Komorowskiego i jeszcze silniejsze spadki w sondażach niż u M. Kidawy-Błońskiej nie skłoniły ani sztabu, ani partii do poważnych zmian w prowadzeniu kampanii. Liczono zapewne, że scenariusz, w którym prezydent B. Komorowski przegrywa wybory jest mało prawdopodobny.  Podobne myślenie widać teraz, gdzie II tura dla MKB była niemal pewnikiem wyborczym (sam się zaliczałem niedawno do tego grona). Co ciekawe po opublikowaniu sondażu IBSP, w którym minimalnie, ale jednak M. Kidawę-Błońską wyprzedza W. Kosiniak-Kamysz zdecydowanie większość komentatorów nie ukrywała swojego braku zdziwienia. Efekt sondażowy był raczej spodziewany i pokrywał się z bardzo negatywnymi ocenami kampanii MKB. W przypadku wyborów w sierpniu w odróżnieniu od kampanii PBK jest czas na to, by coś w kampanii zmienić, a najlepiej wszystko.

Zmiany poparcia w sondażach dla B. Komorowskiego

  • Millward Brown
  • TNS Polska
  • TNS Polska
  • TNS Polska
  • TNS Polska
  • TNS Polska
  • PKW

Zmiany poparcia w sondażach IBSP dla M. Kidawy-Błońskiej

  • 10.2019 r.
  • 12.2019 r.
  • 01.2020 r.
  • 02.2020 r.
  • 03.2020 r.
  • 04.2020 r.

Scenariusz drugi - twardy restart kampanii

Koalicja Obywatelska musiałaby tu zmienić wszystko oprócz kandydatki, to oznacza wymianę sztabu wyborczego, osób odpowiedzialnych za kampanię, hasła, niemal wszystkich elementów i planów.

Już, zanim zaczęła się epidemia koronawirusa kampania pod hasłem “Prawdziwa Prezydent” była skazana na porażkę, wskazywał na to choćby były rzecznik Prezydenta A. Dudy Krzysztof Łapiński, mówiąc w jednym z wywiadów, że jeśli to będzie starcie osobowości to większe szanse ma Prezydent A. Duda, a jeśli starcie będzie tematyczne, na zasadzie plebiscytu poparcia dla władzy, wtedy większe szanse ma kandydat opozycji.

Andrzej Duda – kim są jego wyborcy?

Żeby zostać Prezydentem Polski trzeba zdobyć ponad połowę głosów Polaków. Kim są wyborcy, którzy mogą nam wybrać Prezydenta? Jak pokazujemy na StanPolityki.pl Andrzej Duda...

Koncepcja prawdziwej prezydent oznaczała, że zdaniem sztabowców Małgorzata Kidawa-Błońska jest wymarzonym dla Polaków Prezydentem, pewnym wzorcem tego, co w naszych głowach i marzeniach Prezydent powinien sobą reprezentować. Nawet najprostsze badania mówiące o tym, jaki powinien być idealny prezydent zdaniem Polaków wskazywały, że to powinien być raczej mężczyzna w średnim wieku z żoną i dziećmi. Nie wspominając już bardziej szczegółowej charakterystyki, dotyczącej głowy państwa czyli powagi, doświadczenia, wiedzy i przede wszystkim prezydenckości.

Jest także inny przykład z wyborów prezydenckich w miastach, który powinien dawać dużo do myślenia sztabowcom KO. W 2014 roku w wyborach prezydenckich w Krakowie PO postanowiło wystawić radną Martę Patenę (2014 r. to nadal czas dominacji PO na scenie politycznej z poparciem w Krakowie w granicach 40%). Jak się później okazało, sam szyld partyjny tu nie wystarczył, a Marta Patena, która na kandydatkę na prezydenta miasta po prostu nie bardzo się nadawała zajęła dopiero 4. miejsce, zdobywając tylko 9,17%. Wyprzedził ją wtedy nie tylko kandydat PiS Marek Lasota, ale także niezależny Łukasz Gibała.

Ten przykład powinien tym bardziej oddziaływać na wyobraźnię KO, bo analogicznie w wyścigu prezydenckim udział bierze teraz Szymon Hołownia, który jest niebezpiecznie blisko MKB i korzysta na tym, że jako jedyny jest spoza polityki i spoza Sejmu. Im więcej tradycyjni politycy będą zajmować się nie sprawami ważnymi dla ludzi, czyli gospodarką i zdrowiem a więcej sobą, tym bardziej korzystać będzie ktoś spoza tej grupy, recenzent całej sceny politycznej nawołujący do głębokiej zmiany.

Zmiany poparcia w sondażach IBSP dla Koalicji Obywatelskiej

  • 10.2019 r.
  • 12.2019 r.
  • 01.2020 r.
  • 02.2020 r.
  • 03.2020 r.
  • 04.2020 r.

3. Scenariusz trzeci - KO popiera innego kandydata

Dziś trudno sobie taki scenariusz wyobrazić, że KO wycofuje własnego kandydata, by poprzeć któregoś z obecnej stawki, np. W. Kosiniaka-Kamysza. Taki scenariusz zawsze jest na stole, ale wszystkie partie pamiętają sytuację z 2000 roku, w którym Unia Wolności swojego kandydata nie miała i zakończyło to jej byt polityczny. Zresztą dziś relacje KO z PSL wydają się mocno napięte, a i trudno znaleźć jakieś korzyści z tego, by pozbywać się własnego kandydata w wyścigu prezydenckim.

Różnica maksymalnego wyniku W. Kosiniaka-Kamysza i minimalnego M. Kidawy-Błońskiej w prognozach Stanu Polityki

  • 31.01
  • 24.02
  • 20.03
  • 26.03

Co to wszystko może oznaczać?

Tu znowu trzy scenariusze dla KO: w miarę dobry, zły i fatalny.

W scenariuszu w miarę dobrym Małgorzata Kidawa-Błońska wchodzi jednak do II tury i tam przegrywa z Andrzejem Dudą nie w jakiś tragiczny sposób np. 55% do 45%. Wtedy status quo na opozycji jest niemal zachowany i większość polityków KO pewnie taki scenariusz już dziś wzięłaby w ciemno.

Scenariusz zły to zajęcie przez MKB trzeciego miejsca i oddanie lidera na opozycji W. Kosiniakowi-Kamyszowi. Nawet jeżeli w takim starciu WKK przegrałby z A. Dudą lub A. Duda wygrałby w I turze to jednak pierwszy raz od 2000 roku drugiego miejsca nie zająłby kandydat związany z KO (wliczając w to A. Olechowskiego).

Taki scenariusz to czarny sen właśnie w związku z 2000 rokiem, w którym drugie miejsce A. Olechowskiego zapoczątkowało zupełnie nowy podział polityczny w Polsce, a porażka M. Krzaklewskiego przypieczętowała rozpad AWS i powstanie dwóch młodych partii PiS i PO. Resztę historii wszyscy znają. Takiego scenariusza boją się zapewne politycy KO.

Prognozy Stanu Polityki

Prognoza wyniku II tury
26.03.2020

Andrzej
Duda
Małgorzata Kidawa-Błońska
Prognozy Stanu Polityki

Prognoza wyniku II tury
26.03.2020

Andrzej
Duda
Władysław Kosiniak-Kamysz

Scenariusz fatalny to nie trzecie, a czwarte miejsce i ustąpienie miejsca Szymonowi Hołowni (jak np. Ł. Gibale w Krakowie). Taki wynik kandydatki KO to niemal pewne przetasowanie na scenie politycznej, prawdopodobny rozpad KO i dynamika polityczna, którą trudno sobie dziś wyobrazić. Przy ambicjach politycznych S. Hołowni, sukcesie W. Kosiniaka-Kamysza i wzajemnych oskarżeniach w ramach KO taki scenariusz to dziś najgorsze, co mogłoby się zdarzyć głównej partii opozycyjnej. Choćby z tego względu, że istnieje nawet mała szansa takiego scenariusza, KO powinna do sierpnia zrobić wszystko, by odwrócić negatywny dla siebie trend.

 

Zmiany poparcia w sondażach IBSP dla S. Hołowni

  • 12.2019 r.
  • 01.2020 r.
  • 02.2020 r.
  • 03.2020 r.
  • 04.2020 r.

Oczywiście to wszystko nie będzie miało najmniejszego znaczenia, gdyby wybory odbywały się 10 lub 17 maja przy załóżmy 20% frekwencji, całej masie naruszeń i protestów wyborczych. W takim scenariuszu pewnie wbrew swojej woli PiS bardzo pomógłby sytuacji Koalicji Obywatelskiej. Kolejność w takich wyborach będzie miała drugorzędne znaczenie, a wybór Andrzeja Dudy kwestionowany byłby przez kolejne lata.

Przeczytaj także

Prognoza II tury za granicą

To jak potoczy się II tura 12 lipca, w dużej mierze zależy też od tego, jak zagłosują Polacy mieszkający za granicą. Dla którego z...

Sondaż IBSP dla StanPolityki.pl najdokładniejszy

Jak pokazują rankingi SprawdzamySondaże.pl, to właśnie prezydencki sondaż IBSP (Ogólnopolska Grupa Badawcza) dla StanPolityki.pl okazał się najdokładniejszym badaniem z błędem łącznym 3,72 p.p. Jak...

Ostatni przed ciszą wyborczą prezydencki sondaż IBSP

Jak pokazuje sondaż przeprowadzony przez Instytut Badań Spraw Publicznych (Ogólnopolska Grupa Badawcza) w dniach 25-26.06.2020 dla StanPolityki.pl, by rozstrzygnąć wybory prezydenckie konieczna będzie II...